09.02.2026

ჭრილობა არ შეხორცდა? - ფაგოთერაპია ქირურგიაში

ოპერაციის შემდეგ ჭრილობა ვერ მოშუშდა ან წლების განმავლობაში გაქვთ ქრონიკული ფისტულა, ტროფიკული წყლული, ღრმა ქსოვილის ინფექცია? ანტიბიოტიკების კურსი კი ან არ გეხმარებათ, ან გეხმარებათ დროებით. ეს სიტუაცია ბევრად უფრო ხშირია, ვიდრე შეიძლება ჩანდეს.

ქირურგიული ინფექციები ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული გამოწვევაა თანამედროვე მედიცინაში. ბაქტერიები, რომლებიც ჭრილობებში სახლდებიან, ხშირად ბიოფილმებს ქმნიან - მიკრობულ ფენებს, რომლებშიც ანტიბიოტიკი ვერ აღწევს. სწორედ ამ ბარიერის გადალახვაში გეხმარებათ ფაგოთერაპია.

ფაგოთერაპია ქირურგიაში

ბაქტერიოფაგების გამოყენება ქირურგიულ ინფექციებში ახალი არ არის. ელიავას ინსტიტუტის კვლევამ დაადასტურა, რომ ფაგები ეფექტურია ინტრაოპერაციულ გამოყენებაში - ანუ პირდაპირ ოპერაციის მიმდინარეობის დროს. ეს მეთოდი ათწლეულების განმავლობაში გამოიცადა ომის ველზეც, სადაც ჭრილობების ინფექცია სიცოცხლის საკითხი იყო.

დღეს ბაქტერიოფაგების კლინიკა ამ გამოცდილებას პრაქტიკაში იყენებს ამბულატორიული მკურნალობის სახით - პაციენტებს სჭირდებათ კონსულტაცია, ლაბორატორიული დიაგნოსტიკა და სწორად შერჩეული ფაგური პრეპარატი.

რა ტიპის ჭრილობებსა და ინფექციებს მკურნალობს ფაგოთერაპია?

ქირურგიულ სფეროში ფაგოთერაპია განსაკუთრებით ეფექტურია:

• ქრონიკული ჭრილობები, რომლებიც კვირები და თვეები არ ხორცდებიან

• ფისტულები - ხელოვნური ან სპონტანური გზები, რომლებიც ქრონიკულ ინფექციას ინარჩუნებენ

• პოსტოპერაციული ჭრილობების ინფექციები - განსაკუთრებით, სადაც ბაქტერია რეზისტენტულია

• ტროფიკული წყლულების ინფექციური გართულებები - ხშირად დიაბეტის ან სისხლის მიმოქცევის დარღვევების ფონზე

• ნოზოკომიური ინფექციები - საავადმყოფოში შეძენილი, ხშირად ბევრ ანტიბიოტიკისადმი რეზისტენტული

• ოსტეომიელიტი - ძვლის ბაქტერიული ინფექცია, რომელიც ჩვეულებრივი თერაპიით ძნელად ექვემდებარება მკურნალობას

რატომ ვერ ამარცხებს ანტიბიოტიკი ამ შემთხვევებში ინფექციას?

ბაქტერიები ქრონიკულ ჭრილობებში ხშირად ბიოფილმს - დამცველ ლორწოვან ფენას ქმნიან. ეს ფენა ანტიბიოტიკის მოლეკულებს ბლოკავს და ბაქტერია კვლავ ცოცხლობს. ფაგები კი ბიოფილმს ანგრევენ - მათ ამ ფენაში შეღწევა და ბაქტერიის განადგურება შეუძლიათ.

გარდა ამისა, ქრონიკული ჭრილობებისა და ოპერაციების შემდგომ ხშირად ვხვდებით MRSA-ს (მეთიცილინ-რეზისტენტული სტაფილოკოკი), Pseudomonas aeruginosa-ს ან Klebsiella-ს - ბაქტერიებს, რომლებზეც ბევრი ანტიბიოტიკი უკვე ვეღარ მოქმედებს. ელიავას ფაგოთერაპიის ცენტრი - ბაქტერიოფაგის კლინიკა სწორედ ამ შტამებისთვის ინახავს სპეციალიზებულ ფაგების კოლექციას.

მკურნალობის პროცესი ნაბიჯ-ნაბიჯ:

კლინიკაში სამკურნალო პროცესი ინდივიდუალიზებულია:

• პირველ ეტაპზე ხდება ბაქტერიული კულტურის გამოკვლევა - ვადგენთ, რომელი ბაქტერია იწვევს ინფექციას

• შეირჩევა ზუსტად ის ფაგი, რომელიც კონკრეტულ შტამს ეფექტურად ებრძვის

• ფაგური პრეპარატი გამოიყენება ლოკალურად (პირდაპირ ჭრილობაზე) ან სისტემურად, ინდიკაციების მიხედვით

• მკურნალობის პარალელურად ხდება დინამიური კონტროლი - ვადევნებთ თვალს ჭრილობის შერჩევის პროცესს

ფიზიოთერაპიის ჩართვა მკურნალობის სქემაში კიდევ უფრო ამაღლებს ეფექტურობას.

ვისთვის არის ეს მკურნალობა?

ფაგოთერაპია ქირურგიულ შემთხვევებში განკუთვნილია ნებისმიერი ასაკის პაციენტებისთვის, ვისაც აქვს ქრონიკული ან გაჭიანურებული ინფექცია ქსოვილებში. განსაკუთრებით გირჩევთ კონსულტაციას, თუ:

• ჭრილობა 4 კვირაზე მეტია არ რჩება

• ერთი ან მეტი ანტიბიოტიკი სცადეთ და ეფექტი არ ჰქონდა

• ახლახან გაიკეთეთ ოპერაცია და ჭრილობა ინფიცირდა

• გაქვთ დიაბეტი ან სხვა მდგომარეობა, რომელიც ჭრილობების შეხორცებას ართულებს

 

ელიავას ფაგოთერაპიის კლინიკა მსოფლიოს 85-ზე მეტი ქვეყნიდან იღებს პაციენტებს - ადამიანებს, რომლებმაც ვერ იპოვეს გამოსავალი. ჩვენი ქირურგიული გუნდი 1923 წლიდან დაგროვებულ კლინიკურ გამოცდილებას იყენებს.